Nghĩ "ngoài khung" để sống vui hơn

Những vết hằn của thời gian thoáng hiện và rõ dần trên gương mặt khi chúng ta bước qua những tháng năm của đời người. Dòng chảy ấy đưa chúng ta đến ngày càng gần hơn với những giới hạn của thân xác con người. Ai cũng sẽ đến lúc già đi và rời khỏi cuộc sống này, vì vậy mỗi ngày sống là mỗi ngày hết sức ý nghĩa – cho ta cơ hội để khám phá vô vàn những bí ẩn kỳ diệu và tận hưởng những điều thú vị của cuộc sống bao la. Vậy mà không ít người đã “giam cầm” mình trong quá nhiều giới hạn, mà nhà tù lớn nhất mỗi người tự đưa mình vào là “nhà tù tâm trí”. Cụ thể là: chúng ta không cho phép suy nghĩ của mình vượt ra khỏi cái khuôn hạn hẹp sẵn có, để rồi cuộc sống ta ngày càng trở nên nhàm chán, tù túng, bế tắc và mất vui đi rất nhiều.

Lúc vừa mới sinh ra, não chúng ta chưa có những kết nối thần kinh, nhưng sau đó không lâu – chỉ trong vòng 3 năm đầu đời, não có hơn 15.000 kết nối thần kinh. Đến tuổi trưởng thành, não đã tiếp thu được một khối lượng kiến thức và thông tin khá lớn từ thế giới bên ngoài qua học tập, làm việc cũng như những trải nghiệm trong cuộc sống. Những điều đó được chúng ta lặp đi lặp lại ngày này qua ngày khác, dần dần hình thành thói quen hay chính là thế giới quan của riêng mình. Khi đó, não chúng ta “tuyên bố”: “Tôi biết đủ rồi!”

Tuổi trưởng thành – lúc mà lẽ ra tâm trí của chúng ta bắt đầu có đầy đủ mọi điều kiện để tiếp tục khám phá sâu hơn, rộng hơn về cuộc sống, thế giới, con người và bản thân, thì lại là lúc chúng ta “nhốt” mình trong những điều đã biết và tự đóng sầm cánh cửa đi vào cuộc sống. Từ lúc này, tất cả những gì thuộc về thế giới bên ngoài chỉ được não đón nhận và lý giải theo cách đã đóng khung, “thẳng thừng” từ chối hầu hết những gì khác lạ so với điều não chúng ta đã từng biết. Như vậy, cuộc đời chúng ta chấm dứt sớm hơn chúng ta tưởng vì chúng ta không thay đổi được cách nghĩ và cách đón nhận những điều mới mẻ trong cuộc sống này. Benjamin Franklin đã có một câu nói rất đáng để mỗi chúng ta phải suy nghĩ, rằng: “Nhiều người chết từ năm 25 tuổi, và mãi đến năm 75 tuổi mới được chôn cất”.

Như vậy, một điều hết sức cần thiết và vô cùng quan trọng đó là phải thoát khỏi cái khung hạn hẹp đã trì níu không cho chúng ta nghĩ thoáng hơn, nghĩ lớn hơn, nghĩ khác đi và nghĩ phản biện lại những gì được dạy dỗ cách cứng nhắc, để không ngừng thu nhận nhiều hơn nữa từ cuộc sống, để không ngừng phát triển, và để tiếp tục sống cho đáng một cuộc đời.

Nghĩ thoáng

Những gì bạn từng biết chỉ bó hẹp ở miền đất nơi bạn sinh sống, trong những tình huống và hoàn cảnh mà chỉ có mình bạn trải qua, ở phạm vi rất hẹp của những kiến thức và kinh nghiệm của riêng bạn. Vì vậy, để có thể nghĩ thoáng, bạn phải mở rộng chiều kích suy nghĩ của mình ra không gian khác. Khi bạn nghe những thông tin, một câu chuyện hay về một con người nào đó mà mình chưa từng biết đến bao giờ thì trước hết hãy đón nhận chứ đừng phê phán. Bạn không thể lấy những hiểu biết và trải nghiệm hết sức nhỏ bé và ít ỏi của mình ra để làm chuẩn đối chiếu và đánh giá về một điều khác lạ, mới mẻ hoàn toàn. Ngoài ra, bạn hãy biết mở rộng chiều kích thời gian trong suy nghĩ để có thể nhìn xa hơn về tương lai. Cứ mãi lầm lũi sống mà mịt mù về tương lai thì rất dễ nản lòng và bế tắc. Nhìn về tương lai với niềm hi vọng luôn làm cho chúng ta vững vàng trước những nghịch cảnh hiện tại.

Nghĩ thoáng giúp chúng ta thu nhận cuộc sống và đón nhận người khác dễ dàng hơn, bớt khắc khe và phán xét hơn, và mở rộng được sự kết nối của bản thân với người khác và với thế giới. Để nghĩ thoáng, bạn hãy đi nhiều, đọc nhiều, đón nhận nhiều để biết rằng cuộc đời phong phú và có quá nhiều điều thú vị biết bao. 

Nghĩ lớn

Tôi không tin là Vũ trụ đặt chúng ta vào cõi đời này chỉ để chúng ta cam phận sống một cuộc đời tầm thường. Bạn không phải là những gì bạn đang nhìn thấy, nhưng chính là những gì bạn thường xuyên nghĩ đến. Đừng chỉ nghĩ về những gì đang diễn ra, mà hãy nghĩ đến cả những điều bạn chưa thấy bao giờ. Hãy dồn sức tập trung để nhìn về nơi muốn đến chứ đừng nhìn vào nơi bạn hiện đứng lúc này. Hôm nay bạn đang ở vị trí này, nhưng hãy nghĩ về ba năm, năm năm hay mười năm nữa mình sẽ phải trở thành người có tầm vóc lớn hơn, thu nhập cao hơn và hạnh phúc nhiều hơn như thế nào. Thế giới này thuộc về những kẻ dám ước mơ. Mọi thay đổi của cuộc đời bắt đầu bằng việc dám thay đổi suy nghĩ. Tương lai của bạn được hình thành ngay trong suy nghĩ của bạn hôm nay.

Khi chưa có thói quen và chưa biết cách để nghĩ lớn, bạn hãy thường xuyên gặp gỡ với những người nghĩ lớn, xem những cuốn sách khoa học viễn tưởng, đọc những bài viết dự báo về tương lai, và không ngừng rèn luyện khả năng tưởng tượng của mình. Bạn hãy luôn nhớ là không hề có giới hạn cho bất cứ một ước mơ nào của chúng ta.

Nghĩ khác

Luôn có một cách nào đó tốt hơn. Nhất định là như vậy, vì chúng ta đang sống trong một cuộc sống tiến hóa không ngừng. Vì thế đừng giới hạn mình trong những lối nghĩ cũ kỹ, rập khuôn, xưa cũ. Tất cả mọi giải pháp trong cuộc sống chỉ có thể sử dụng một lần, vì một khắc trôi qua là thế giới và con người đang ở một thời điểm khác, không gian khác và vị trí khác, không có gì còn giống như cũ nữa. Nếu bạn không nghĩ khác đi thì chính là bạn đang đi lùi lại so với sự phát triển.

Đừng bao giờ cho rằng đã hết cách, hay đây là cách tốt nhất; đó có thể là cách tốt nhất trong hiện tại, nhưng vẫn có nhiều cách khác tốt hơn trong tương lai. Chúng ta luôn mong muốn đạt đến sự hoàn hảo nhưng không bao giờ có sự hoàn hảo tuyệt đối; đó là điều thú vị mà cuộc sống ban tặng cho chúng ta, món quà đó mang tên: Không giới hạn. Hạnh phúc, niềm vui, thành công, thịnh vượng dành cho chúng ta là vô biên. Bạn có thấy cảm kích những điều vũ trụ này dành cho mình?

Trước mọi sự việc – dù là thành quả rực rỡ hay những thất bại đắng cay của mình, hãy luôn đặt câu hỏi: cách nào khác để kết quả tốt hơn? Với câu hỏi này, bạn sẽ bước vào cuộc chinh phục đầy hứng khởi để khám phá và tận hưởng cuộc sống kỳ diệu này.

Nghĩ phản biện

Mỗi chúng ta đều phải sống cuộc đời của chính mình, chịu trách nhiệm 100% về mình và không cuộc đời nào giống cuộc đời nào. Những kinh nghiệm của người này chưa chắc đã phù hợp với người kia, chúng có thể đúng trong trường hợp này nhưng lại gây nguy hại trong trường hợp khác. Vậy thì đừng bao giờ vội tin tuyệt đối vào những gì bạn được nghe thấy mà chính bản thân bạn phải trải nghiệm. Những kinh nghiệm của người khác là cần thiết, đáng để chúng ta suy nghĩ và tham khảo, nhưng phải luôn tỉnh táo để có những hoài nghi khôn ngoan, vì điều gì cũng tin tưởng tuyệt đối và áp dụng triệt để ngay chính là ta đang đánh mất cuộc đời mình.

Để rèn luyện lối suy nghĩ phản biện, từ bây giờ, khi đọc thấy hoặc nghe thấy bất cứ một đúc kết nào, bạn cũng nên tự đặt ra nhiều câu hỏi để hiểu rõ hơn: Có cách nhìn nào khác hơn? Điều đó đúng trong trường hợp nào? Đâu là những hạn chế? Vận dụng như thế nào mới hiệu quả? Đâu là điều phù hợp với mình? Liệu cách này có thể cho ra một kết quả khác không?... Sống, trải nghiệm và điều chỉnh liên tục thì bạn mới có được những kinh nghiệm của chính mình.

Với những cách nghĩ không theo lối mòn như vậy, bạn sẽ phát triển tiềm năng bản thân nhiều hơn và đón nhận được rất nhiều từ cuộc sống phong phú này.

Nhưng để có thể “bẻ lái” được nếp nghĩ vốn đã bị đóng khung đó, chúng ta phải thật sự dũng cảm và khôn ngoan. Những thói quen, niềm tin, nếp nghĩ cũ luôn đem lại cho chúng ta sự thoải mái và an toàn. Chúng có sức mạnh ghê gớm lôi kéo ta ở mãi trong cái khung đóng sẵn đó và làm cho chúng ta thấy lo sợ mỗi khi nghĩ vượt khung. Vì vậy, bạn cần phải hết sức dũng cảm để thách thức với chính suy nghĩ và tiếng nói luôn trì kéo ấy để vươn đến lối nghĩ khác hơn và tích cực hơn.

Tuy nhiên, nghĩ khác, nghĩ lạ, nghĩ vượt khuôn không có nghĩa là cứ nghĩ bừa, nghĩ càng mà đây là một quá trình rèn luyện có kiểm chứng kết quả. Bạn cứ xem những gợi ý ở trên như những bài tập thể dục cho trí não. Sau mỗi lần tập, bạn phải đánh giá được hiệu quả và có những điều chỉnh liên tục để đạt được hoàn thiện về kỹ thuật và tăng dần thành tích. Đó là cách học và rèn luyện suy nghĩ vượt khuôn khôn ngoan để hướng đến mục đích lớn nhất trong đời là sống trọn vẹn: biết nhiều chiều kích của cuộc đời, cảm nếm được sự phong phú và dồi dào của cuộc sống, tận hưởng niềm vui sướng tột đỉnh vì chiến thắng được sức trì kéo của bản thân, và thật sự hạnh phúc vì phát huy được hết tiềm năng của mình. 

Quách Tuấn Khanh

_______________________________

Bài viết cùng tác giả:

• Phẩm chất quan trọng nhất của người thành đạt   
• Tôi đã từng sống không có ước mơ

Read More

Bài giảng trên núi

Bài giảng trên núi (Tranh Carl Heinrich Bloch)

Như Đức Giêsu đã nói rõ rằng có những người giữ theo nghĩa đen từng chữ của Lề luật và có những người giữ theo tinh thần của  Khi Đức Giêsu quay lại bờ hồ Galilê, dân chúng từ Giêrusa-em và từ khắp miền Giuđêa lũ lượt đi theo ngài. Họ đến với ngài từ các làng mạc và thị trấn miền Galilê và từ vùng đất bên kia sông Giođan. Tại Tia, tại Siđôn và tại Xyria, họ nghe nói tới ngài. Họ đến gặp ngài với những đau ốm và tật bệnh của mình, cùng tất cả những ai bị ám ảnh bởi cái ác đang hành hạ linh hồn mình.

Đức Giêsu cứu chữa họ, hàng chục, hàng hai chục, hàng trăm người. Ngài trị lành người bại liệt và người kinh phong. Ngài xua đuổi đau đớn, quỉ dữ, và ngay cả chính cái chết. Dần dần, ngài chẳng thể nào tiếp xúc hết tất cả những ai đến với ngài. Có thời kỳ Đức Giêsu phải yêu cầu môn đệ đậu sẵn thuyền chờ ngài để trong trường hợp đám đông chen lấn xô đẩy ngài quá khiến ngài không thể giảng dạy hoặc cứu chữa gì được, thì chở ngài ra xa bờ một quãng, và từ trên chiếc thuyền đó ngài có thể rao giảng. Lúc này, danh tiếng của ngài vang lừng. Ngài đã chữa lành rất nhiều người. Vô số người tập trung đông đảo chung quanh ngài để ngài chạm vào người họ, chữa trị cho họ.

Cuối cùng, rõ ràng là Đức Giêsu không thể thực hiện công cuộc của mình nếu không có người khác phụ giúp, không chỉ trong việc giảng dạy mà còn cả việc cứu chữa. Nhiều người đã đi theo ngài và vẫn đi theo ngài, những người tự xem mình là môn đệ vì họ tin vào ngài và yêu thương ngài, và trong số những người ấy, ngài đã chọn ra bốn người để thực hiện công cuộc của ngài. Lúc này, Đức Giêsu biết rằng mình phải chọn thêm. Vì thế, vào một đêm nọ, ngài một mình lên núi cầu nguyện. Ngài trải qua suốt đêm trong nguyện cầu với Đức Chúa Cha của mình.

Sáng hôm sau, Đức Giêsu gọi hết thảy các môn đệ tới. Ngài nói ra tên mười hai người được ngài chọn làm tông đồ. Những người này sẽ ở với ngài để có thể phụ giúp khi gặp việc trong tầm tay hoặc được sai đi rao giảng ở những nơi mà nếu làm việc một mình, ngài không tới đó được. Khi nhóm mười hai tới với Đức Giê-su, ngài ban cho họ quyền năng chữa lành mọi bệnh tật và thẩm quyền trục xuất các thần ô uế hoặc quỉ dữ.

Như thế, tên của các tông đồ được ngài đã chọn là: Simôn, kẻ được ngài đặt tên là Phêrô; Giacôbê một và Gioan, hai con trai của Dêbêđê; Philípphê và bạn ông là Batôlômêô, cũng được gọi là Nathanaen; Tôma; Mátthêu, người từng là kẻ thu thuế; Giacôbê hai, con của Anphê; Simon, người Canaan, có biệt danh là Quá khích; Giuđa, còn gọi là Tađêô, em của Giacôbê hai; và Giuđa Ítcariốt, người sẽ trở thành kẻ phản bội.

Khi Đức Giêsu xuống núi với nhóm mười hai tông đồ được chọn đó, ngài lại thấy các đám đông đang chờ mình. Sự thiện hảo từ ngài tuôn trào khi dân chúng xô đẩy tư bề và chạm vào người ngài. Ngài chữa lành cho hết thảy những ai bệnh tật và rối loạn bởi thần ô uế. Nhưng thấy đám đông khổng lồ đó và biết rằng trong những tháng sắp tới mình sẽ gặp nhiều hơn thế này nữa, ngài quyết định rằng mình không thể chờ đợi thêm mà nay phải ra sức dạy bảo các tông đồ. Ngài lại lên một hòn núi với nhóm mười hai được chọn. Tại chỗ đó, Đức Giêsu ngồi xuống. Ngài bắt đầu nói với các tông đồ, đồng thời cũng có ý nói cho đám đông đang đi lên nghe. Và họ không quấy rầy Đức Giêsu khi ngài dạy dỗ nhóm mười hai.

Ngài nói:

– Anh em phải biết điều này và hãy luôn luôn ghi nhớ rằng:

"Phúc thay cho những ai có tinh thần nghèo khó,

những ai cảm thấy cần nhu cầu tinh thần,

vì nước trời thuộc về họ;

"Phúc thay cho những ai than khóc

vì họ sẽ được ủi an;

"Phúc thay cho những ai khiêm tốn

vì họ sẽ được thừa hưởng đất đai;

"Phúc thay cho những ai đói khát sự công chính

vì họ sẽ được no đầy;

"Phúc thay cho những ai có lòng từ bi

vì họ sẽ được thương xót;

"Phúc thay cho những ai tâm hồn tinh khiết

vì họ sẽ thấy Thiên Chúa;

"Phúc thay cho những ai xây dựng hoà bình

vì họ sẽ được gọi là con cái Thiên Chúa;

"Phúc thay cho những ai bị ngược đãi

bởi sự công chính của mình

vì nước trời là của họ;

"Phúc thay cho anh em khi người ta sỉ nhục và ngược đãi "Hãy hân hoan và hãy hết sức vui mừng vì phần thưởng của anh em lớn lao ở trên trời; vì các ngôn sứ đi trước anh em cũng đã bị ngược đãi như vậy."
Ít ra là một lần, đám đông chen chúc đó tuyệt đối im lặng và lắng nghe khi Đức Giêsu tiếp tục nói với mười hai tông đồ và giải thích với họ rằng ngài muốn họ là loại người nào, vì chính họ và vì ngài. Ngài nói rằng:

"Anh em là muối cho đời. Nhưng nếu muối lạt đi thì lấy gì làm cho nó mặn lại? Lúc đó muối vô dụng, chỉ việc quăng ra ngoài cho người ta đạp lên thôi.

"Anh em là ánh sáng cho thế gian. Một thành xây trên đồi thì không thể che giấu. Người ta không thắp đèn lên rồi giấu đèn đi. Họ đặt nó trên giá đèn để rọi sáng cho mọi người trong nhà. Do đó, hãy để ánh sáng của anh em chói lọi trước loài người để họ thấy được những việc tốt lành của anh em và để họ vinh danh Cha của anh em, đấng ngự trên trời.

"Đừng nghĩ rằng ta đến để phế bỏ Lề luật hay các ngôn sứ; ta không đến để phế bỏ mà là để kiện toàn. Vì ai vi phạm điều nhỏ nhất trong các giới răn và dạy cho người khác phạm như vậy, kẻ đó sẽ bị xem là nhỏ nhất trong nước trời. Nhưng ai tuân giữ và giảng dạy các giới răn, kẻ đó sẽ được xem là lớn lao trong nước trời. Ta nói với anh em rằng nếu đức công chính của anh em không vượt quá lòng công chính của các kinh sư và người Pharisêu, anh em sẽ không bao giờ được vào nước trời.

"Anh em từng nghe thuở xưa người ta bảo với loài người rằng người bị kẻ khác làm hại thì nên làm hại kẻ đó ngang như vậy. Người ta đã nói rằng 'Mắt đền mắt, răng đền răng'.  Nhưng ngày nay không phải thuở xưa. Ngày nay, ta nói với anh em rằng đừng kháng cự lại việc kẻ khác làm hại mình, và ngược lại, đừng làm hại kẻ khác. Nếu có ai vả anh em trên má phải, hãy đưa luôn má kia ra cho nó. Nếu có ai muốn kiện anh em ra pháp đình và lấy đi áo ngoài của anh em, thì hãy đưa cho nó cả áo trong nữa. Và nếu có ai bắt anh em đi với nó một dặm, thì hãy đi với nó hai dặm. Ai yêu cầu anh em giúp đỡ thì hãy giúp đỡ nó; và nếu ai muốn mượn cái gì của anh em thì anh em đừng ngoảnh mặt đi. Anh em muốn người ta đối xử với anh em như thế nào thì anh em hãy đối xử với người ta như thế đó.

"Anh em thường nghe người ta nói rằng 'Ngươi nên yêu thương người bên cạnh và căm ghét kẻ thù'. Nhưng ta nói với anh em rằng 'Hãy yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em'. Lúc đó, anh em sẽ quả thật là con của Cha anh em, đấng ngự trên trời, vì ngài khiến mặt trời của ngài mọc trên kẻ ác lẫn người thiện, và ngài gởi mưa đến cho người công chính lẫn kẻ bất chính, và ngài tử tế với kẻ vô ơn và kẻ gian ác cũng y hệt như ngài tử tế với người biết ơn và người ngay lành. Vì thế, anh em hãy có lòng từ bi như Cha của anh em có lòng từ bi.

"Nếu anh em chỉ yêu thương những ai yêu thương anh em thôi, thì tại sao anh em trông mong phần thưởng? Không phải kẻ thu thuế cũng làm giống như vậy sao? Nếu anh em chỉ cư xử tốt lành với những ai đối đãi tốt lành với anh em thôi, thì tại sao anh em trông mong phần thưởng? Kẻ tội lỗi cũng làm giống như vậy. Và nếu anh em chỉ cho mượn những ai mà anh em hy vọng họ sẽ đền đáp thì tại sao anh em cho rằng mình xứng đáng với lời cám ơn? Kẻ tội lỗi cũng cho kẻ tội lỗi mượn, lại còn được đền đáp nữa!

"Ta nói với anh em, chính kẻ thù của anh em mới là những người anh em nên yêu thương! Hãy chúc lành cho những ai nguyền rủa anh em. Hãy cư xử tốt lành với những ai hận thù anh em. Hãy cầu nguyện cho những ai đối xử tệ hại với anh em. Hãy cho mượn những ai đang cần mà không hi vọng sẽ được đền đáp chút nào. Lúc ấy phần thưởng của anh em sẽ lớn lao!

"Do đó, hãy toàn hảo, vì Cha trên trời của anh em là đấng toàn hảo.

"Và hãy thận trọng để anh em không làm những hành vi tốt lành trước mặt công chúng với mục đích cho người khác trông thấy. Nếu làm như vậy, anh em sẽ không được phần thưởng nào của Cha trên trời. Do đó, khi anh em làm việc từ thiện, chớ khua chiêng đánh trống như những kẻ đạo đức giả làm trong hội đường và trên đường qua lại để họ được người ta trông thấy và ca ngợi. Ta nói với anh em rằng tất cả những gì họ nhận được chỉ là sự ca ngợi của loài người thôi! Thay vào đó, khi anh em cho của bố thí thì chớ để tay trái của anh em biết việc tay phải đang làm, để cho việc từ thiện của anh em được kín đáo. Cha của anh em, đấng thấy hết thảy những việc anh em làm trong thầm kín, sẽ công khai tưởng thưởng anh em.

"Và khi anh em ăn chay, chớ mang vẻ mặt ảm đạm như những kẻ đạo đức giả vì họ làm xấu xí mặt mày họ và họ làm cho họ có vẻ buồn bã để mọi người đều biết rằng họ đang ăn chay. Ta nói với anh em rằng phần thưởng mà họ nhận được chỉ có thế thôi. Còn anh em khi ăn chay, anh em hãy xức dầu thơm và hãy rửa mặt, để không ai biết được anh em đang ăn chay, trừ Cha của anh em, là đấng không được nhìn thấy. Và Cha của anh em, đấng thấy những gì anh em làm trong thầm kín, sẽ công khai tưởng thưởng anh em.

"Khi anh em cầu nguyện, đừng giống như những kẻ đạo đức giả thích đứng cầu nguyện trong hội đường và trên góc đường để người ta có thể thấy họ đang đọc kinh. Như thế, ta nói với anh em rằng sự ca ngợi của loài người là phần thưởng duy nhất của họ. Còn anh em, khi anh em cầu nguyện, hãy đi vào một nơi yên lặng. Lúc ấy anh em hãy đóng cửa lại, cầu nguyện với Cha của anh em là đấng không được nhìn thấy. Và Cha của anh em, đấng thấy điều anh em đang làm trong thầm kín, sẽ công khai tưởng thưởng anh em.

"Và trong khi cầu nguyện, đừng dùng tới những điều lặp đi lặp lại vớ vẩn và nhiều câu trống rỗng như những kẻ khác làm vì họ tưởng rằng dùng nhiều lời thì sẽ được nghe tới. Đừng làm giống như họ, vì Cha của anh em biết điều anh em đang cần trước khi anh em yêu cầu ngài. Do đó hãy cầu nguyện theo thể thức này:

"Lạy Cha chúng tôi, Đấng ngự trên trời,

ước gì

Danh Cha cả sáng

Nước Cha trị đến

Ý Cha được thể hiện

Dưới đất cũng như trên trời

Xin cho chúng tôi hôm nay có thức ăn hằng ngày

Và xin hãy tha nợ chúng tôi

Như chúng tôi tha nợ những kẻ mắc nợ chúng tôi

Và xin chớ dẫn chúng tôi vào sự cám dỗ

Nhưng giải phóng chúng tôi khỏi cái ác

Vì Nước Trời là của Cha

Và uy quyền

Và vinh hiển

Muôn đời!

A-men."

Đám đông im lặng. Và họ sửng sốt về những điều Đức Giêsu nói.

Ngài tiếp tục rằng:

"Nếu anh em tha thứ cho kẻ khác khi họ làm điều sai trái thì Cha anh em trên trời cũng tha thứ cho anh em. Nhưng nếu anh em không tha thứ cho kẻ khác vì những sai trái của họ, thì Cha của anh em trên trời cũng sẽ không tha thứ cho những sai trái của anh em.

"Anh em đừng cất giữ những bảo vật trần gian làm của mình thay vì giàu có về tinh thần. Mà anh em hãy tìm kiếm nước Thiên Chúa và anh em sẽ được ban cho mọi sự khác anh em đang cần. Ta nói với anh em rằng chớ để cho mình lo lắng tới những gì trong cuộc sống hằng ngày: mình sẽ ăn gì, mình sẽ uống gì, mình sẽ mặc gì. Có phải mạng sống không là cái tốt hơn thức ăn, và thân thể thì giá trị hơn quần áo? Hãy xem chim trời! Chúng không gieo, không gặt, không tom góp thực phẩm vào kho. Thế mà Cha của anh em trên trời cho chúng ăn. Và anh em không quí giá nhiều hơn chúng sao?

"Có ai trong anh em nhờ lo lắng về những cái đó mà cao thêm được một chút hoặc sống lâu thêm được một phút không? Và tại sao anh em phải băn khoăn về quần áo? Hãy xem hoa huệ ngoài đồng, chúng mọc lên như thế nào, chúng không làm lụng, chúng không kéo sợi. Thế mà ngay cả Salômôn, với toàn bộ vinh quang của ông ta, cũng không mặc đẹp bằng một bông hoa ấy. Và nếu cỏ dại ngoài đồng hôm nay mọc lên ngày mai bị ném vào lửa, mà còn được Thiên Chúa mặc đẹp cho như thế thì ngài sẽ không mặc cho anh em hoàn toàn đẹp hơn sao, ôi anh em, những kẻ kém đức tin?

"Do đó, anh em đừng lo lắng và chớ nói rằng 'Chúng ta sẽ ăn gì' hoặc 'Chúng ta sẽ uống gì' hoặc 'Chúng ta sẽ mặc quần áo ra sao', vì Cha của anh em trên trời biết anh em cần tất cả những thứ mà anh em cần. Trước hết, anh em hãy tìm kiếm nước của Thiên Chúa và sự công chính của ngài, và tất cả những thứ anh em cần thì được ban cho anh em một cách hào phóng. Do đó, chớ lo lắng về ngày mai vì ngày mai sẽ tự nó lo lắng cho nó. Cái ác của ngày nào là đủ cho ngày đó.

"Hãy yêu cầu và anh em sẽ được ban cho. Hãy tìm kiếm và anh em sẽ tìm thấy. Hãy gõ cửa và cửa sẽ mở cho anh em. Vì ai yêu cầu nơi Thiên Chúa thì sẽ tiếp nhận; ai kiếm thì sẽ thấy; và ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho người đó. Và khi anh em muốn kẻ khác làm cho anh em thì anh em cũng hãy làm kẻ đó giống như vậy.

"Mỗi cây được biết tới nhờ quả của nó. Cây tốt không sinh quả xấu; cây xấu không sinh quả tốt. Do đó, qua quả mà anh em sẽ hiểu người khác."

Hôm ấy trên núi, Đức Giêsu đã nói những điều đó và thêm nhiều điều khác. Cuối cùng ngài nói:

"Không phải hễ ai nói với ta rằng 'Lạy Chúa, Lạy Chúa!' thì sẽ được vào nước trời, nhưng chỉ vào nước trời những kẻ lắng nghe lời ta và thể hiện ý muốn của Cha ta trên trời. Lúc này, ta nói với anh em rằng anh em phải sẵn sàng cho cái ngày anh em được gọi đến trước Thiên Chúa. Ta sẽ cho anh em thấy người như thế nào thì giống kẻ đến với ta và nghe lời của ta cùng làm theo những lời đó: người đó giống như kẻ trong khi xây nhà thì đào sâu xuống và đặt móng nền nhà trong đá. Khi mưa rơi, lụt tới, gió bão quất vào quần quật, ngôi nhà đó đứng vững và không sụp đổ vì nó được dựng trên đá. Nhưng ai nghe những lời này của ta mà không làm theo thì giống như người rồ dại dựng nhà trên cát. Khi mưa rơi, lụt tới, gió bão quất vào, ngôi nhà trên cát ấy sẽ tan tác thành từng mảnh. Thật là sụp đổ thê thảm biết mấy!

"Nhưng nếu anh em xây dựng cuộc đời của mình theo những lời của ta, anh em sẽ xây dựng nó trên một nền bằng đá."

Khi Đức Giêsu nói xong, dân chúng kinh ngạc về những lời ấy của ngài. Vì ngài giảng dạy họ như một đấng có thẩm quyền, chứ không như các kinh sư trích dẫn những lề luật xưa cũ và chưa bao giờ nói những điều lạ lùng như "Hãy yêu thương kẻ thù của anh em. Hãy chúc lành cho những ai nguyền rủa anh em. Hãy cư xử tốt lành với những ai căm ghét anh em. Hãy đưa thêm má kia ra."

Đối với họ, những ý tưởng đó quá mới mẻ. Chúng nghe không giống chút nào với các lời giảng của người Pharisêu. Nhưng đối với những ai có suy nghĩ trong đám đông, những lời dạy bảo của Đức Giêsu nghe như thể là lời của Thiên Chúa đầy yêu thương và từ bi./.

Nguyễn Ước (dịch)

Nguồn: Trích từ Chuyện Kinh thánh dịch cuốn The Bible Story của Pearl Buck, Nxb Văn học, Hà Nội in lần thứ nhất năm 2001, tái bản nhiều lần.

Read More

Albert Einstein - Thế giới như tôi thấy

Tiểu luận này được Einstein viết tại Berlin năm 1930 khi ông 51 tuổi. Năm 1931, nó được dịch ra tiếng Anh và in trong tập thứ 13 của bộ sách Living Philosophiers, NXB New York, Mỹ...

Lạ thường biết bao loài hữu tử chúng ta! Mỗi chúng ta đã ghé thăm nơi đây trong một kiếp ngắn ngủi; cho một mục đích ta không hay biết, dù đôi khi ta nghĩ là ta cảm nhận được nó. Nhưng khi nhìn từ cuộc sống đời thường, mà không đi sâu hơn, lẽ tồn tại của chúng ta nằm ở những người anh em – trước hết là những người mà ta đặt niềm vui của mình vào nụ cười và hạnh phúc của kẻ đó, kế đến là những người không quen nhưng vận mệnh của họ đã nối với ta bằng mối dây đồng cảm. Hàng trăm lần mỗi ngày tôi tự nhắc mình rằng cuộc sống bên trong và bên ngoài của tôi đều nhờ vào công sức lao động của những người khác, dù họ còn sống hay đã chết, và tôi phải tận hiến chính mình để trao đi đúng mức tôi đã nhận và đang nhận. Tôi có nhu cầu sống giản tiện và có những lúc thấy dằn vặt bởi cảm giác mình đang chiếm giữ một lượng dư thừa công sức lao động của những người anh em. Với tôi, sự khác biệt đẳng cấp là bất công và luôn phải dựa trên cường quyền. Đồng thời tôi cũng cho rằng một lối sống giản dị là tốt cho tất cả mọi người, cả về vật chất lẫn tinh thần.

Tôi không tin vào tự do của con người theo nghĩa triết học. Mọi người hành xử không chỉ dưới sức ép ngoại lực mà còn phải thuận theo những nhu cầu nội tại. Câu nói của Schopenhauer, “một người có thể làm như anh ta muốn, nhưng không thể cứ muốn “muốn” là được” (a man can do as he will, but not will as he will) đã luôn là nguồn cảm hứng của tôi từ thời trẻ, nó cũng là sự an ủi vô hạn và dòng suối bất tận của lòng kiên nhẫn, để từ đó đối mặt với những thử thách của cuộc đời, của tôi, và của những người khác. Cảm xúc này đã nhân từ xoa dịu đi ý thức trách nhiệm, vốn rất dễ khiến ta tê liệt; nó giúp ta không quá khắt khe với chính mình và người khác; nó đưa ta đến một góc nhìn cuộc sống mà tại đó, trên tất cả, sự hài hước có vị trí xứng đáng của nó.

Từ góc nhìn khách quan, việc truy nguyên ý nghĩa hay mục tiêu tồn tại của ai đó cụ thể hay của sự sáng tạo nói chung khá vô nghĩa đối với tôi. Thế nhưng mỗi người đều có những lý tưởng riêng để định hướng những nỗ lực và phán xét của mình. Và như thế, tôi chưa bao giờ tìm kiếm sự thỏa mãn và êm ấm như là điểm đến cuối cùng – một nền tảng luân lý mà tôi cho rằng hợp với một đàn lợn hơn. Những lý tưởng đã thắp sáng lối đi của tôi, và ngày qua ngày trao cho tôi can đảm để đối mặt với cuộc sống một cách hân hoan, chính là Chân, Thiện, Mỹ. Nếu không có cảm thức về sự đồng điệu với những người cùng chí hướng, không có sự đau đáu về cái khách quan, cái mãi mãi cao vời trong nghệ thuật và khoa học, cuộc sống với tôi sẽ trở nên trống rỗng. Với tôi, những mục đích tầm thường mà người đời theo đuổi – của cải, sự thành đạt, sự xa hoa – luôn là những điều đáng khinh bỉ.

Ý thức nhiệt thành của tôi dành cho lẽ công bằng và trách nhiệm xã hội luôn đối nghịch một cách cố hữu với việc tôi không có nhu cầu kết nối trực tiếp với các cá nhân hay cộng đồng người. Với trọn trái tim, tôi đích thực là một kẻ sống thu mình, kẻ chưa  bao giờ thuộc về đất nước, mái nhà, bạn bè, hay thậm chí gia đình tôi. Trong sự ràng buộc với những mối quan hệ này, tôi chưa bao giờ đánh mất cảm giác cố hữu về sự tách biệt và nhu cầu cần được cô độc – cảm giác này tăng dần theo tuổi tác. Ta có thể ý thức một cách sâu sắc, mà không hề hối tiếc, về những giới hạn trong tương giao và đồng cảm với người khác. Có thể một người như thế sẽ đánh mất phần nào sự hồn nhiên vô tư, nhưng bù lại, anh ta luôn độc lập trước các quan điểm, thói quen, và sự phán xét của người khác, và không để mình bị chao đảo trên cái nền không lấy gì làm vững chắc đó.

Lí tưởng chính trị của tôi là lý tưởng dân chủ. Hãy để mỗi người được tôn trọng như một cá nhân và không ai được thần tượng hóa. Số phận quả là trớ trêu khi chính tôi lại là đối tượng nhận được quá nhiều sự ngưỡng mộ và trọng thị từ những người anh em, dù tôi chẳng làm gì xứng đáng hay làm chi nên tội. Điều này có lẽ bắt nguồn từ sự khát khao bất thành của nhiều người trong việc thấu hiểu vài ba ý tưởng mà tôi, những ý tưởng mà tôi đã tìm được bằng chút sức mọn của mình qua nỗ lực không ngừng nghỉ. Thực ra tôi cũng biết rằng, để đạt được một mục đích tập thể nào đó, nhất thiết phải có ai đó đứng ra nghĩ, tổ chức và chịu trách nhiệm chung. Nhưng sự lãnh đạo không thể là bắt buộc, người ta phải có quyền chọn cho mình người cầm lái. Một hệ thống chuyên quyền bằng áp bức, theo tôi, sẽ sớm thoái hóa. Vì bạo lực luôn hấp dẫn những kẻ thấp kém về đạo đức, và tôi tin vào một quy luật bất biến rằng những gã bạo chúa thiên tài rồi sẽ được nối ngôi bởi những tên vô lại. Đó là lí do vì sao tôi quyết liệt chống lại những hệ thống như ta đang thấy ở Ý hay Nga hiện nay. Cái làm cho hình thức dân chủ hiện hành của Châu Âu mất tín nhiệm không nằm ở bản thân lý tưởng dân chủ, mà ở sự thiếu ổn định của bộ phận lãnh đạo cao cấp và tính phi nhân của hệ thống bầu cử. Về mặt này tôi cho rằng Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã tìm ra lối đi đúng đắn: họ có một tổng thống có trách nhiệm, được bầu cho một thời gian đủ dài và có đủ quyền lực đủ để thực sự đảm nhận được trọng trách. Mặt khác, điều tôi đánh giá cao trong hệ thống chính trị của chúng ta là phúc lợi rộng rãi dành cho các cá nhân trong trường hợp đau ốm hay khó khăn. Giá trị thật sự trong hoạt động sống của loài người với tôi chẳng phải ở các nhà nước hay quốc gia, mà nằm ở các cá thể sáng tạo, hữu tri, là các nhân cách; chỉ cá nhân mới có thể tạo ra những giá trị chân quý và cao cả, trong khi bầy đàn tự nó vẫn mãi tù đọng trong tư duy và trì độn trong cảm xúc.

Nhân đây tôi muốn đề cập đến quái thai kinh tởm nhất của bản tính bầy đàn: hệ thống quân sự. Chỉ cần kẻ nào cảm thấy thích thú khi đứng vào đoàn duyệt binh theo tiếng quân nhạc là đủ để tôi coi khinh hắn rồi. Anh ta được trời phú nhầm cho bộ não lớn, bởi với anh ta, chỉ cần cột xương sống thôi là đã quá đủ. Bệnh dịch này của nền văn minh cần bị loại trừ càng sớm càng tốt. Chủ nghĩa anh hùng phục tùng mệnh lệnh, bạo lực mù quáng, và những tấn trò hề vô nghĩa lý nhân danh lòng ái quốc: tôi kinh tởm chúng làm sao! Chiến tranh với tôi là một thứ xấu xa đáng khinh bỉ: tôi thà bị băm vằm ra muôn mảnh còn hơn dự phần vào tấn trò khốn nạn đó. Dù sao tôi vẫn luôn nghĩ tốt về nhân loại, và tôi tin rằng, lẽ ra bóng ma này đã có thể biến đi từ lâu nếu lý trí lành mạnh của dân chúng không bị những tham vọng về kinh tế và chính trị, thông qua trường học và báo chí, làm cho bại hoại. Điều đẹp đẽ nhất mà chúng ta có thể trải nghiệm được là cái bí ẩn. Đó là cảm thức nền tảng trong cái nôi của nghệ thuật và khoa học chân chính. Kẻ nào không biết đến nó, không còn khả năng tự vấn hay kinh ngạc, kẻ đó có thể coi như đã chết, chết như một cây nến tàn. Trải nghiệm cái bí ẩn – dù có pha trộn cảm giác sợ hãi – đã sinh ra tôn giáo. Biết về sự hiện hữu của cái mà ta không thể nhìn thấu, của những biểu hiện của lý trí sâu thẳm nhất và cái đẹp rực rỡ nhất, tức về những cái chỉ có thể đến với tâm trí chúng ta trong những hình thức sơ khai nhất; chính cái biếtvà cái cảm này làm nên tính tín ngưỡng đích thực; theo nghĩa đó và chỉ theo nghĩa đó, tôi thuộc về những người có tín ngưỡng sâu xa. Còn một thượng đế theo nghĩa là kẻ ban phát phần thưởng và trừng phạt những tạo vật do chính mình tạo ra, kẻ gần như có một ý chí như người trần thế chúng ta, thì tôi không thể nào hình dung ra được. Tôi không muốn và cũng không thể tưởng tượng ra những cá nhân sống lâu hơn cái chết thể xác; mặc cho những tâm hồn yếu đuối, vì sợ hãi hay vị kỉ lố bịch, tìm đến những suy nghĩ như vậy. Với tôi, sự huyền nhiệm trong tính vĩnh cửu của sự sống, cùng với sự thức nhận và tiên cảm về cấu tạo kỳ diệu của tạo vật cũng như nỗ lực nhẫn nại để nắm bắt lấy một phần dù rất nhỏ bé của cái lý tính tỏa rạng trong cõi tạo hóa này, đã là đủ rồi.

Theo: Chungta.com
 ______________________________
Liên quan:

• Lời khuyên của Albert Einstein
• Chúa và khoa học

Read More

Bức thư Abraham Lincoln gửi thầy giáo của con trai

Abraham Lincoln - tổng thống thứ 16 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (1861-1865) nổi tiếng là một diễn giả tài giỏi. Ngay sau khi ông qua đời ngày 15-4-1865 do bị ám sát, rất nhiều người đã tiến hành sưu tầm những bài diễn văn, bài phát biểu, những lá thư của ông. Số di cảo này giúp người đọc hiểu được nhiều sự kiện lịch sử và mang lại một hình ảnh sâu đậm về cuộc đời và sự nghiệp của Abraham Lincoln. Ngoài bộ tiểu sử Abraham Lincoln gồm 6 tập của Carl Sandburg, thì những công trình được thực hiện công phu là The papers of Abraham Lincoln do Illinois Historic Preservation Agency thực hiện, Collected Words of Abraham Lincoln của Hiệp hội Abraham Lincoln, và Recollected Words of Abraham Lincoln của Don và Virginia Fehrenbacher (Stanford, năm 1996). Riêng Hiệp hội Abraham Lincoln không chỉ sưu tập, biên soạn thư và những bài phát biểu của ông mà còn đưa ra danh sách những câu nói, những bài phát biểu, những lá thư gây nhiều tranh cãi là có phải của ông hay không. Lá thư gửi thầy hiệu trưởng của Abraham Lincoln mặc dù hãy còn tranh cãi, nhưng rất phổ biến và được nhiều người biết đến. 

 ***

"Con tôi sẽ phải học tất cả những điều này, rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật. Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một con người chính trực; cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ có một nhà lãnh đạo tận tâm. Xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi một kẻ ghét bỏ ta thì ta lại có một người bạn.

Bài học này sẽ mất nhiều thời gian, tôi biết; nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng một đồng đô la kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra còn quý giá hơn nhiều so với năm đô la nhặt được trên hè phố…

Xin thầy hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng. Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kỵ.

Xin dạy cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng. Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất lại là những kẻ dễ bị đánh bại nhất…

Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của sách… nhưng cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh nắng và những bông hoa nở ngát bên đồi xanh.

Xin thầy dạy cho cháu biết rằng thà bị điểm kém vẫn hơn là gian lận trong thi cử.

Xin giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm…

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với những người hòa nhã và cứng rắn với những kẻ thô bạo.

Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo thời thế.

Xin hãy dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng xin thầy dạy cho cháu biết cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu chỉ đón nhận những gì tốt đẹp…

Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã.

Xin hãy dạy cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt. Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy.

Xin hãy dạy cho cháu rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình…

Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh tai làm ngơ trước một đám đông đang gào thét… và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng…

Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện nên được một con người cứng rắn.

Xin hãy giúp cháu có được sự dũng cảm để không dung thứ sự sai trái, và giúp cho cháu có được sự bền chí để là người dũng cảm. Xin hãy dạy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân mình, bởi vì khi đó cháu sẽ luôn có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.

Đây quả là một yêu cầu quá lớn, tôi biết, thưa thầy. Nhưng xin thầy cố gắng hết sức mình, nếu được vậy, con trai tôi quả thật là một cậu bé hạnh phúc và may mắn".

Hạnh Ngân (dịch)

Read More

Thư gửi con

Tôn Vận Tuyền (Sun Yun-suan, 1913-2006), một nhà kinh tế, một chính trị gia Đài Loan. Ông là Bộ trưởng Bộ Kinh tế từ năm 1969 đến 1978, sau đó được bầu làm người đứng đầu chính quyền Đài Loan từ năm 1978 đến 1984. Tháng 2/1984, ông bị đột quỵ do xuất huyết não và sau khi phục hồi chỉ có thể ngồi trên xe lăn. Tháng 2-2006, ông qua đời tại Đài Bắc, hưởng thọ 92 tuổi. Ngoài các trước tác về kinh tế, chính trị, người ta quan tâm đến một bức thư ông để lại cho các con của ông. Một bức thư giản dị nhưng thật chân tình và sâu sắc.
"Các con thân mến,

Viết những điều căn dặn này, Ba dựa trên 3 nguyên tắc như sau :

1. Đời sống là vô thường, không ai biết trước mình sống được bao lâu, có những việc cần nếu được nói ra sớm để hiểu thì hay hơn.

2. Là cha của các con, nếu không nói ra thì chắc không ai nói rõ với các con những việc này đâu!

3. Đây là kết quả bao kinh nghiệm xương máu, thất bại đắng cay trong cuộc đời của bản thân mà Ba ghi nhận được, Nó sẽ giúp các con tránh được những nhầm lẫn oan phí trên con đường trưởng thành của các con.

Dưới đây là những điều nên ghi nhớ trong cuộc đời :
 
1. Nếu có người đối xử với con không tốt, đừng thèm để tâm cho mất thời giờ, trong cuộc đời nầy, không ai có bổn phận phải đối xử tốt với con cả, ngoại trừ cha và mẹ của các con. Nếu có người đối xử tốt với con, ngoài việc các con phải biết ơn, trân quý, các con cũng nên thận trọng một chút, vì người đời thường làm việc gì cũng có mục đích của nó, chớ có vội vàng cho là bạn tốt của mình ngay.

2.  Không có người nào mà không thể thay thế được cả; không có vật gì mà nhất thiết phải sở hữu, bám chặt lấy nó. Nếu hiểu rõ được nguyên lý nầy, thì sau này trong cuộc đời, lỡ người bạn đời không còn muốn cùng đi trọn cuộc đời, hay vì lý do gì con bị mất đi những gì trân quý nhất trong đời con, thì cũng nên hiểu: đó cũng không phải là chuyện trời sập.

3. Đời người ngắn ngủi, nếu hôm nay ta để lãng phi thời gian, mai đây hiểu được thì thấy rằng quãng đời đó đã vĩnh viễn mất rồi!. Cho nên, nếu ta càng biết trân quý sinh mạng của mình càng sớm, thì ta được tận hưởng cuộc đời mình càng nhiều hơn. Đừng trông mong được sống trường thọ, chi bằng mình cứ tận hưởng cuộc đời mình ngay từ bây giờ.

4.  Trên đời này chẳng hề có chuyện yêu thương bất diệt. Ái tình chỉ là một cảm xúc nhất thời. Cảm giác tuyệt đối này sẽ theo thời gian, hoàn cảnh mà từ từ biến thiên, thay đổi. Nếu người yêu bất diệt rời bỏ con rồi, hãy chịu khó nhẫn nại một chút, để thời gian dần dần trôi qua, để tâm tư mình từ từ lắng động, cái đau khổ cũng sẽ từ từ nhạt nhòa đi. Không nên cứ ôm ấp cái ảo ảnh yêu thương mãi, cũng không nên quá bi lụy vì thất tình.

5. Tuy có nhiều người trên thế giới này thành công, nổi tiếng mà chẳng có học hành nhiều, có bằng cấp cao, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là; không cần học hành nhiều sẽ thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành, giáo dục là vũ khí trong tay của mình. Ta có thể lập nên sự nghiệp với bàn tay trắng, nhưng không thể trong tay không có tấc sắt. Nên nhớ kỹ điều này !

6. Ba không yêu cầu các con phải phụng dưỡng trong nữa quãng đời còn lại của ba sau nầy. Ngược lại, Ba cũng không thể bao bọc nữa quãng đời sau này của các con, lúc các con đã trưởng thành, độc lập, đó cũng là lúc ba đã làm tròn thiên chức của Ba. Sau này các con có đi xe Bus công cộng hay xe hơi, nhà các con ăn soup vi cá hay ăn mì gói, đều là trách nhiệm của các con.

7. Các con có thể yêu cầu mình phải giữ chữ TÍN, nhưng không thể bắt người khác phải giữ chữ TÍN với mình. Các con có thể yêu cầu mình phải đối xử TỐT với người khác, nhưng không thể kỳ vọng người khác phải đối xử tốt với mình. Mình đối xử người ta thế nào, không có nghiã là nguời ta sẽ đối xử lại mình như thế ấy, nếu không hiểu rõ được điều nầy, sẽ tự chuốc lấy buồn phiền cho mình.

8. Trong mười mấy, hai mươi năm nay, ba tuần nào cũng mua Vé số, nhưng vẫn nghèo trắng tay, điều này chứng minh; muốn phát đạt, phải siêng năng làm ăn mới khá được. Trên thế gian này không có cái gì miễn phí cả. Đôi khi ta cũng có may mắn gặp được người tốt giúp đỡ thiên hạ mà không đòi hỏi gì cả, Nhưng hiếm lắm ! Đó là chuyện May Rủi của cuộc đời ! Tất cả hình như đều hướng thượng theo tháp Maslow

9. Sum Họp Gia đình, thân thích đều là duyên phận, bất luận trong kiếp này chúng ta sống chung với nhau được bao lâu ,như thế nào, nên trân qúy khoảng thời gian chúng ta được chung sống với nhau, kiếp sau, dù ta có thương hay không thương, cũng không có dịp gặp lại nhau đâu."

Nguồn: Internet

Read More

Phẩm chất quan trọng nhất của người thành đạt

Chịu trách nhiệm 100% về bản thân mình phải là phẩm chất đầu tiên mà những người muốn đạt đến đỉnh cao thành công cần rèn luyện. Phần lớn chúng ta là những người rất giỏi tìm ra những nguyên nhân bên ngoài để giải thích cho mọi kết quả xảy ra mà ít khi nhận lấy phần trách nhiệm về mình. Và cũng vì thế mà phần lớn chúng ta là những người thất bại, sống một cuộc đời tầm thường, luôn ngồi chờ những điều may rủi mà không đứng lên làm chủ cuộc đời mình.

Với mọi kết quả xảy ra, những người thành đạt luôn nhìn thấy “Tại tôi…” chứ không bao giờ  “Tại vì…”. Khi nhận lấy trách nhiệm về mình, họ liên tục thay đổi và rèn luyện để vững vàng và mạnh mẽ hơn. Họ biết cách làm chủ cuộc đời của mình, không trao quyền kiểm soát đời mình cho người khác hay lệ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Họ hiểu rằng, có những điều không thể thay đổi được nên họ đón nhận và yêu thích tất cả những gì thuộc về mình. Họ chẳng bao giờ phàn nàn về thời tiết, đau khổ về ngoại hình, trách móc cha mẹ, hay càm ràm về đất nước. Họ dành thời gian để sống cuộc đời họ mơ ước.

Để làm được điều này bạn phải biết nhận 100% trách nhiệm cho mọi kết quả của đời mình. Bởi biết đến bao giờ mới có được một con đường thênh thang để chỉ mình bạn thong dong trên đó và chẳng có chướng ngại nào cản lối? Vì thời tiết xấu mà bạn bị bệnh? Vì công ty bạn đang làm không có được một môi trường làm việc lý tưởng nên bạn không thể tạo ra những kết quả tốt nhất? Vì bạn sinh ra trong gia đình nông dân cơ cực nên bạn chẳng thể khá nổi ư?... Chẳng phải cùng sống trong thời tiết đó mà những người xung quanh bạn vẫn khỏe khoắn đấy sao? Cũng trong môi trường đó mà những đồng nghiệp của bạn vẫn làm việc hiệu quả? Có biết bao nhiêu người thành đạt đi lên từ chân lấm tay bùn, đâu có hiếm để bạn không biết đến? Nếu còn tiếp tục bám víu vào những nguyên nhân bên ngoài, bạn sẽ còn có hàng núi lý do trì kéo bạn xuống thẳm sâu của thất bại.

Chỉ khi nhận trách nhiệm về mình, bạn mới biết được đâu là điều mình cần rèn luyện thêm, đâu là điểm mạnh cần phát huy hay điểm yếu cần cải thiện, đâu là những bài học kinh nghiệm cần rút ra cho những lần sau, đâu là điều có thể làm tốt hơn, và mình đã đi đến đâu trên con đường dẫn đến đích. Một khi bạn vẫn còn đổ trách nhiệm cho người khác hay cho hoàn cảnh thì bạn chẳng thể bước ra khỏi chỗ đứng hiện tại, vậy cách nào để bạn tiến lên sống một đời thành tựu? Phát triển bản thân là trách nhiệm của mỗi người, chẳng ai phát triển thay cho ai được, và cũng chẳng ai nhờ đẩy trách nhiệm ấy sang cho người khác mà bản thân mình có thể phát triển lên được.

Có một điều ngăn cản hầu hết mọi người đến với thành công là dù đổ lỗi cho hoàn cảnh xung quanh nhưng họ lại không dám tách mình ra khỏi môi trường hiện tại đang kiềm hãm họ. Bạn hãy ghi nhớ một quy luật quan trọng: Mức độ thành công của bạn bằng trung bình cộng của năm người mà bạn thân cận nhất trong cuộc sống. Bạn chịu tác động của số đông nên bạn sẽ tạo cho mình một môi trường thành công khi bạn chỉ chơi với những người thành công, chỉ nạp vào đầu những tư tưởng thành công, chỉ đón lấy những điều tích cực từ bên ngoài, chỉ tham gia những hoạt động mang lại những giá trị tốt đẹp cho bản thân và cuộc sống.

Người ta phát hiện ra rằng những người thành công chỉ chơi chung với những người thành công, và những người thất bại cũng chỉ chơi chung với những người thất bại giống họ. Người thành công và người thất bại không thể chơi chung với nhau vì họ không hợp nhau, nồi nào vung nấy. Nếu bạn muốn bước từ thất bại sang thành công thì bạn phải đổi môi trường xung quanh mình từ “mực” sang “đèn” để có thể từ trong bóng tối bước ra ánh sáng. Không có gì phải xấu hổ khi phải đổi bạn và có thể bị tẩy chay. Bạn chọn thành công và làm chủ cuộc đời mình hay bạn chọn giữ tình bạn với những người thất bại và sống một cuộc đời nhỏ nhoi? Người bạn đích thực là người mong muốn bạn mình phát triển chứ không phải là người giữ chặt lấy bạn mình trong sự thất bại cùng với họ. Những bạn bè thật tâm luôn cầu mong cho bạn mình phát triển và họ vui mừng khi bạn mình tiến đến thành công.

Môi trường xung quanh mang tính quyết định cho sự thay đổi của mỗi người, và môi trường xung quanh là một yếu tố bạn có thể chọn. Chính môi trường này sẽ quyết định bạn là ai. Hãy cầm lấy quyền quyết định đời mình và lựa chọn cho mình một môi trường ươm mầm và làm triển nở những tiềm năng và khát vọng vươn đến thành công.

Quách Tuấn Khanh

_________________________________

Cùng một tác giả:

• Tôi đã từng sống không có ước mơ

Read More

Bạn được lập trình sẵn sự tầm thường?

Theo học khoa Tâm lý từ những năm 1960, một người bạn của tôi tham gia vào một cuộc nghiên cứu, trong đó họ chích điện vào lũ chuột thí nghiệm mỗi khi chúng cố lấy thức ăn từ trong khay. Chẳng bao lâu sau, chúng không còn dám xớ rớ đến gần khay thức ăn nữa vì sợ bị điện giật. Sau đó, người ta ngắt nguồn điện và đặt nhiều thức ăn hấp dẫn hơn vào khay. Nhưng lũ chuột tuyệt nhiên không dám đến gần. Thời gian trôi qua, chúng thà chết đói chứ không dám liều mạng đến gần khay kiếm chút thức ăn vì sợ bị chích điện.

Tương tự như vậy, bạn có thể hình dung con người chúng ta, nhìn chung, cũng bị “lập trình” bởi những sự việc trong quá khứ để đi đến chỗ chấp nhận cái đói, thậm chí cái chết chứ không dám đối đầu với nỗi sợ hãi một lần nữa? Đó chính là điều đã xảy ra với những chú chuột ở trên. Bất cứ lúc nào, chúng cũng có thể quay lại khay thức ăn để thưởng thức những món ăn ngon lành, để lại béo tốt và trở về với cuộc sống bình thường. Nhưng mà chúng, thà chết đói, chứ không dám thử lấy một lần. Ghê gớm thay sức mạnh của những chương trình tiêu cực!

Lần đầu tiên tôi được nghe Zig Ziglar nói chuyện là cách đây 20 năm, ông kể cho tôi nghe hai câu chuyện. Câu chuyện thứ nhất là về những con bọ chét và câu chuyện thứ hai là về loài voi. Ông nói rằng, nếu bạn cho những con bọ chét vào một cái lọ cổ thấp thì chúng sẽ lập tức nhảy ra ngoài. Tuy vậy, khi bạn đậy nắp lọ lại, lúc đầu chúng sẽ nhảy điên cuồng, nhưng chẳng mấy chốc chúng sẽ bỏ cuộc. Sau đó, khi bạn mở nắp ra, bạn nghĩ lũ bọ lập tức nhảy ra ngoài ư? Không đâu, chúng sẽ ở lỳ dưới đáy lọ… và không bao giờ cố gắng thoát khỏi lọ nữa. Giống như loài chuột, chúng bị lập trình bởi những giới hạn trong quá khứ để chấp nhận rằng những giới hạn ấy sẽ tồn tại mãi trong tương lai.

Phải, ngu ngốc làm sao những loài vật bé nhỏ. Một con voi có bộ não lớn hơn và chắc chắn thông minh hơn nhiều so một con bọ chét hay một con chuột. Vậy mà các đoàn xiếc vẫn huấn luyện voi con bằng cách xích chúng vào một cái cột được cắm chặt xuống đất. Chú voi con nhanh chóng hiểu rằng, mỗi khi nó cảm nhận được sợi dây thừng quấn quanh cổ mình và bị sợi dây kéo giật lại thì nó không đi xa được nữa. Lớn lên một chút, chú voi có thể dễ dàng nhổ bật cái cột, tựa như ta bứng một cây con, nhưng chẳng bao giờ nó thử làm chuyện này, bởi vì nó đã yên trí rằng, mỗi khi có sợi dây thừng quấn vào cổ và bị kéo giật lại thì nó phải dừng lại thôi.

Nghe những câu chuyện trên tôi không khỏi thấy buồn cho loài bọ chét và những chú voi, tôi còn buồn hơn cho những con chuột khốn khổ. “Chương trình” mà chúng tự lập ra kia đã dẫn chúng đến chỗ bị bỏ đói, bị chết và bị tước đoạt tự do một cách ngớ ngẩn. Tuy vậy, những câu chuyện này cũng không thể nào so sánh được với tấn bi kịch giáng xuống đầu hàng trăm triệu học sinh Mỹ đã phải trải qua hệ thống giáo dục lạc hậu già cỗi từ những năm 1940, mà tôi là một trong số đó. Giống như loài bọ chét, chuột và voi, bạn được lập trình sẵn bởi các thầy cô giáo, huấn luyện viên, bạn bè và thậm chí các bậc cha mẹ để đi đến chỗ tin rằng bạn chỉ là một kẻ thường thường bậc trung. Và khi là một đứa trẻ chẳng có gì đặc biệt, bạn dần dần tin rằng mình chỉ có thể làm được những việc xoàng xĩnh. Mặc dù những người góp phần vào việc lập trình bạn không hề có chủ ý, tiếc thay nó lại có sức mạnh vô cùng to lớn.

Vào lúc bạn tốt nghiệp phổ thông thì não của bạn đã “chạy” trơn tru và thông suốt một chương trình toàn diện cho sự tầm thường, và từ lúc ấy hầu như ai trong chúng ta cũng có khuynh hướng không thể thay đổi là chấp nhận cái tầm thường, cái xoàng xĩnh là điều tốt nhất mà chúng ta có thể đạt được trong tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống. Chúng ta chấp nhận một cuộc hôn nhân tàm tạm và những mối quan hệ hời hợt mà không phấn đấu để có đời sống tình cảm phong phú, chất lượng hơn. Chúng ta chỉ thực hiện những yêu cầu tối thiểu trong công việc mà không một lần thử phá kỷ lục của người đi trước. Chúng ta không dám mạo hiểm, không dám đưa các ý tưởng vào kinh doanh bởi vì chúng ta thật sự tin rằng mình không có khả năng vượt qua những thách thức lớn để đạt được những thành tích nổi bật, phi thường.

Trong khi cái chương trình mà tôi gọi là “tầm thường hóa” này không khiến ai bị chết đói, nó lại gây ra những hậu quả tồi tệ cho hàng chục triệu, thậm chí hàng trăm triệu người với kiểu “sống mòn”. Thử hỏi, mỗi ngày có bao nhiêu cặp vợ chồng lôi nhau ra tòa ly dị bởi họ không có một tầm nhìn xa, không có sự tự tin và không biết cách biến việc góp gạo thổi cơm chung tầm thường hay tệ hại thành một cuộc sống lứa đôi đầy ắp tiếng cười. Bi thảm không kém, nhiều đôi uyên ương “cơm không lành canh không ngọt” nhưng vẫn phải cắn răng chịu đựng nhau trong nhiều năm hoặc cả đời người, chỉ vì họ không nghĩ rằng mình có thể làm điều gì đó để chuyển mối quan hệ mệt mỏi, đầy mâu thuẫn này thành một cuộc sống tràn đầy tình thương yêu như họ hằng mong muốn.

Còn về học vấn thì sao? Hơn nửa số sinh viên ghi danh vào đại học nhưng không bao giờ tốt nghiệp nổi. Họ cũng bắt đầu với bao mơ ước dạt dào của tuổi trẻ, nhưng lại sớm bỏ cuộc vì đã quen với cách nghĩ rằng họ chẳng có tài cán gì để vươn tới những đỉnh cao. Nhiều người kiếm được mảnh bằng đại học ở một lĩnh vực mà họ không ưa thích, chỉ vì họ không nghĩ rằng mình đủ giỏi để học ngành khác.

Trên đời có biết bao nhiêu người ngừng theo đuổi công việc mơ ước của mình, không phải vì họ thích một công việc khác, mà vì họ nghĩ đó là công việc tốt nhất mà họ làm được, xét trên các yếu tố khả năng, điều kiện và hoàn cảnh. Các cuộc khảo sát cho biết có đến 85% người lao động muốn đổi sang công việc khác hoặc ngành nghề khác nhưng cũng giống như loài bọ chét, chuột hay voi, họ không thể thoát khỏi một nơi mà những sự việc trong quá khứ đã “ấn” họ vào đấy.

Nguồn: Những Bước Đơn Giản Đến Ước Mơ

Read More

Tu thân

Thấy người hay, thì phải cố mà bắt chước; thấy người dở thì phải tự xét xem có dở như thế không để mà sửa đổi. Chính mình có điều hay, thì phải cố mà giữ lấy; chính mình có điều dở, thì phải cố mà trừ đi.

Người chê ta, mà chê phải, tức là thầy ta; người khen ta, mà khen phải, tức là bạn ta; còn người nịnh hót ta lại là người cừu địch hại ta vậy. Cho nên người quân tử trọng thầy, quí bạn và rất ghét cừu địch, thích điều phải mà không chán, nghe lời can mà biết răn... như thế dù muốn không hay cũng không được.

Kẻ tiểu nhân thì không thế. Cực bậy, mà lại ghét người chê mình; rất dở, mà lại thích người khen mình; bụng dạ như hổ lang, ăn ở như cầm thú, mà thấy người ta không phục, lại không bằng lòng; thân với kẻ siểm nịnh, xa cách kẻ can ngăn, thấy người chính trực thì cười, thấy người trung tín thì chê... Như thế thì dù muốn không dở cũng không được.

Nguồn: Cổ Học Tinh Hoa (Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc & Từ An Trần Lê Nhân)

Read More

Bạn đang làm gì với cuộc đời mình: Sáng tạo hay thụ động?

“Vốn dĩ trên thế giới này làm gì có đường, người ta đi mãi rồi cũng thành đường thôi” – (“Cố hương” – Lỗ Tấn)

Trong nhiều thế kỷ, chúng ta được gieo rắc vào đầu ý tưởng rằng chúng ta chỉ là những quân cờ trong bàn tay của định mệnh. Từ “định mệnh” tiếng Anh là “fate”, có gốc từ “fata” – tên gọi ba vị thần nắm giữ sợi chỉ của số mệnh con người trong thần thoại Hy Lạp. Người Trung Quốc thì cho rằng mỗi người đều có “thiên mệnh”, tức là một sự sắp đặt nào đó của ông trời. Người Ai Cập cổ, người Ấn Độ cổ, người Do Thái, Thiên Chúa, Hồi giáo đều lý giải nguồn gốc của con người bắt đầu từ sự sáng tạo của Thượng Đế. Con người từ rất lâu đã quen với ý niệm về quà tặng, về sự may mắn, sự dựa dẫm, sự cứu rỗi, sự trừng phạt.. đều từ người sáng tạo, chỉ có một số rất ít bắt đầu đòi hỏi về quyền tự do ý chí. Những kẻ hiếm hoi và lạc bầy đó là những người đầu tiên lên tiếng đòi hỏi quyền được tạo tác hệ thống, đòi được tự mình điều khiển. Chính họ là những kẻ ăn cắp ngọn lửa thiêng của Olympia (1) , những kẻ dám ăn trái cấm (2) , những kẻ dám giương cung bắn rụng mặt trời (3).

Nhắc lại câu chuyện xa xưa, tôi muốn gợi cho các bạn một ý nghĩ: Không cần biết những truyền thuyết về nguồn gốc loài người là đúng hay sai, nhưng dễ dàng để nhận thấy một điểm chung, chúng ta đã quá quen với việc thụ động và bị điều khiển bởi ai đó hay một quy luật nào đó. Nhiều người sẽ phản ứng khi đọc câu này và nói rằng: “Không! Tôi đang làm chủ cuộc đời tôi! Tội tự kiếm ra tiền! Tôi hoàn thành tốt công việc của tôi! Tôi đấu tranh cho những điều đúng đắn!” Bạn không nhìn thấy những sợi xích, điều đó không có nghĩa là bạn tự do. Đó là nghệ thuật của những người đang kiểm soát hệ thống.

Khi bạn chào đời, bạn phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống, bạn không tự kiếm được thức ăn, bạn không thể tự bảo vệ, bạn không thể tự tạo ra ngôn ngữ. Những lời dạy dỗ của bố mẹ, thày cô giáo bỗng chốc trở thành tiếng gọi bên trong chi phối tâm trí của bạn. Khi lớn lên, bạn quên mất điều đó nhưng chúng vẫn tồn tại và ăn lan trong vô thức. Lớn lên, khi bạn đi học, nhà trường đưa ra cho bạn một loạt quy định và để sinh tồn suốt mười mấy năm học, bạn buộc phải tuân thủ mà không được phép chống đối. Và cứ thế, cứ thế… hết lần này lần khác… bạn cho rằng mọi sự số phận đã sắp đặt cho bạn. Đó là ảo tưởng.

Nhiều người cho rằng ở xã hội hiện đại chúng ta tự do nhiều hơn. Định luật vạn vật hấp dẫn của Newton, thuyết tiến hóa của Darwin …  đã đập tan sự ảnh hưởng thần thánh của Tạo Hóa đối với con người, đã giải phóng con người khỏi niềm tin mù quáng. Xã hội tư bản bắt đầu định hình, cơ sở vật chất phát triển, con người được nhiều quyền lợi mà trước đó không có, nhưng hãy thử nghĩ xem, chúng ta có thật sự được tự do. Thay vì gánh vác định mệnh của mình, chúng ta phải thực hiện cái được gọi là “vai trò xã hội”. Trong thời thần quyền và phong kiến, chúng ta chấp nhận định mệnh của mình bằng việc phục vụ thần thánh, đóng góp cho vua chúa… Trong xã hội đương đại, chúng ta có vẻ như chẳng phải phục vụ ai ngoài bản thân và gia đình.

Bây giờ tôi xin được kể một câu chuyện khác, dường như không ăn nhập gì nhưng lại rất liên quan đến chủ đề chúng ta đang nói. Câu chuyện này có thể là rất quen với các bạn: Một anh chàng sinh viên với hy vọng về sự thành công, để thành công, anh ta buộc phải học thật tốt kiến thức ở trường và ních cho đầy não những gì người ta dậy anh. Rời khỏi trường, anh ta nhận ra rằng mấy thứ vớ vẩn trường dậy chẳng giúp ích gì cho công việc tương lai của anh ta, anh ta phủ nhận chúng hoàn toàn. Anh ta bắt đầu thấy vấn đề dùng trang phục hàng hiệu, mua sắm xe đẹp, xuất hiện trong các nhà hàng sang trọng và ngoan ngoãn hoàn thành mọi yêu cầu của sếp… mới chính là con đường dẫn tới thành công. Anh ta nghĩ rằng anh ta đã làm chủ vận mệnh của mình. Thực ra anh ta đang làm công việc anh ta không thích, mua những đồ không xứng với giá trị thực và tiêu phí thời gian để nuôi sống kẻ khác chứ không phải bản thân mình. Quảng cáo, truyền thông nói rằng khi anh ta sử dụng những đồ xa xỉ ấy, giá trị bản thân anh ta sẽ được nâng cao và anh ta tin là như thế. Trên thực tế, anh ta chỉ là một kẻ tiêu thụ ngu ngốc tin vào lời dụ dỗ đốt tiền vào các mặt hàng để nuôi sống những ông chủ lớn. Hãy thử nhìn sự liên hệ, về bản chất niềm tin giá trị con người được nâng cao bằng đời sống xa xỉ trong xã hội hiện đại chẳng khác nào niềm tin về việc Chúa sẽ cho chúng ta lên Thiên Đàng nếu chúng ta ngoan ngoãn nghe lời.

Tôn giáo, chính phủ, truyền thông, tiền tệ, thương mại dịch vụ, giáo dục… tất cả những thứ đó đều biến bạn trở thành những kẻ thụ động của hệ thống. Trong một hệ thống luôn tồn tại ba dạng người: sáng tạo hệ thống, vận hành hệ thống và người tiêu thụ. Nhìn lại các hệ thống trong lịch sử, ta sẽ thấy rằng chỉ có một vài người sáng tạo hệ thống, rất ít người vận hành hệ thống và số còn lại, số đông là người tiêu thụ. Với mô hình đó, các hệ thống trong cùng một thời đại rất kém phát triển, ít tương tác và nguy cơ xung đột với hệ thống khác luôn là vấn đề hệ trọng? Tại sao lại vậy?

Trước hết, ta thấy rằng vai trò sáng tạo hệ thống thường bắt nguồn từ tôn giáo và triết học. Socrates định hướng các giá trị con người, Arisote đưa ra học thuyết chính trị và mô hình tư duy mẫu mực, Moses sáng lập Do Thái giáo, Christ sáng lập Thiên Chúa giáo, Thích Ca Mâu Ni sáng lập Phật giáo, Khổng Tử sáng lập mô hình nhà nước Nho giáo. Những người sáng tạo hệ thống, họ không bị ràng buộc bởi hệ thống, họ vô chính phủ, vô đạo đức, vô giáo dục, họ hướng tới một lý tưởng cao đẹp, họ là những “siêu cá nhân”. Ở xã hội hiện đại, họ là Monstequieu (4), Voltaire (5) , là những người phát minh ra máy tính, ra Internet, những người có thể giải mã bản đồ gene … Họ giữ vai trò là những kẻ đột biến và lây lan sự đột biến, sau đó hệ thống tự động hình thành.

Sự ra đi của những người sáng tạo hê thống bắt đầu nảy sinh lớp người kiểm soát và điều khiển hệ thống. Mọi lý thuyết của người sáng tạo được  nhắc đi nhắc lại như một sự cài đặt tâm trí với người trong hệ thống. Người trong hệ thống gần như không có quyền lựa chọn hoặc không biết đến quyền lựa chọn. Sự duy trì hệ thống bảo đảm quyền lợi của những người kiểm soát, thế nên không một người kiểm soát nào có nhu cầu phá hủy hệ thống. Và cứ thế, những người thụ động trong hệ thống trở thành công cụ để bảo vệ, thành thịt tươi để nuôi sống hệ thống. Nếu bạn đã đọc sách hoặc xem bộ phim “Cloud Atlas” được sản xuất năm 2012, bạn sẽ thấy hình ảnh của chính chúng ta trong những cô gái nhân bản vô tính. Chúng ta được sinh ra để phục vụ hệ thống, chúng ta làm theo mọi quy định hệ thống đặt ra, khi chúng ta hết giá trị sử dụng, chúng ta bị giết chết và đưa vào nhà máy sản xuất thức ăn để tái chế. Bạn có nhớ điều gì bắt ép các cô gái nhân bản phải tuân phục không? Sự đe dọa của chiếc vòng cổ tử hình và niềm tin được “thăng thiên” mà trên thực tế cả hai đều dẫn đến cái chết. Mọi hệ thống đều luôn kiểm soát bạn bằng hai cách: Đe dọa và tạo niềm tin. Mỗi thời đại khác nhau, mỗi hệ thống khác nhau, chúng lại có những hình thức khác nhau. Những người kiểm soát hệ thống cũ đều mong muốn hệ thống của mình được nhân rộng và sợ hãi khi thấy có hệ thống khác mạnh hơn hặc có khả năng đe dọa đến quyền lợi của mình. Bởi vậy, khi cố định thuộc một hệ thống, con người có xu hướng tẩy chay sự khác biệt bằng cách hủy diệt hoặc coi những gì bên ngoài hệ thống là tội lỗi, xấu xa, một dạng quỷ dữ.

Bạn có bao giờ thử hình dung rằng chính cuộc đời bạn là một hệ thống. Bạn tự sáng tạo ra hệ thống cho riêng bạn, bạn kiểm soát nó và bạn cũng là người trong nó? Điều này đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn việc trở thành một trong ba thành phần của hệ thống. Nhưng thời thế đã thay đổi. Con người giờ đây không bị giới hạn bởi duy nhất một hệ thống, họ có khả năng tham gia nhiều hệ thống một lúc hoặc không tham gia bất cứ hệ thống nào. Tuy nhiên, điều này chưa được biết đến nhiều. Phần lớn chúng ta, dù tìm mọi cách để phủ định, chúng ta vẫn cứ tin rằng chúng ta là những kẻ thụ động trong cuộc sống này, mọi con đường cứ bày ra trước mắt và chúng ta cứ thế mà  nhắm mắt đưa chân. Chúng ta chấp nhận những gì xã hội nhồi nhét vào đầu chúng ta, bằng lòng với loại kiến thức thứ cấp và bị dụ dỗ bằng những con mồi của thành công, của quyền lợi, của danh dự.

Mỗi chúng ta là một phần tử của hệ thống, không chỉ có thế, mỗi chúng ta là một phần tử của vũ trụ trong một tổng thể vững chắc. Khi một phần tử thay đổi, nó sẽ tạo thành phản ứng dây chuyền và tạo ra sự thay đổi toàn hệ thống. Bởi thế, vai trò của những người kiểm soát hệ thống chưa bao giờ là cần thiết cho sự phát triển, ngược lại, sự kiểm soát tạo ra giới hạn, thoái hóa và hủy diệt. Hãy tưởng tượng về những hệ thống chỉ có sự tiếp nối liên tục của chuỗi sáng tạo và biến đổi, sự ổn định được duy trì bằng các nguyên lý. Bạn lúc nào cũng vừa có thể là người sáng tạo, vừa có thể là người tiêu thụ. Chúng ta sẽ tự hình thành hệ thống lớn mà trong đó các hệ thống nhỏ trao đổi với nhau những giá trị mà mình tự tạo ra. Đó là mô hình lý tưởng mà tôi tin rằng bất cứ người sáng tạo nào cũng mơ ước.

Nhưng để tạo dựng điều đó không đơn giản. Nếu bạn có cùng một lý tưởng với chúng tôi, nếu bạn không chấp nhận mình là công cụ, là thịt tươi tái chế nuôi hệ thống, bạn hãy thay đổi. Không cần gì nhiều, bạn chỉ cần đứng lên và vùng lên chạy thật xa, cố gắng bứt khỏi vùng an toàn, bạn sẽ nhận ra rằng những sợi xích nào đang trói chân bạn? Khi nhận ra được sợi xích, bạn có cơ hội để thoát khỏi nó. Không thể thoát khỏi những hệ thống đang ràng buộc bạn, bạn sẽ không thể tạo hệ thống cho riêng mình, và điều đó có nghĩa bạn không có giá trị để trao đổi.

Bạn nói rằng điều tôi nói chỉ là không tưởng, chúng ta làm sao có thể thoát được hệ thống, vì thoát khỏi hệ thống này cũng sẽ chỉ rơi vào hệ thống khác. Có hề gì! Càng thoát được nhiều hệ thống, chúng ta sẽ càng tiến gần đến Sự Thật về con người. Tôi cho rằng, trên đời này, chẳng có hệ thống nào đáng để tuân phục hơn hệ thống vũ trụ. Và nếu có cách nào đó để tôi thoát khỏi hệ thống ấy, tôi cũng sẽ chẳng ngần ngại gì để chủ động vận hành vũ trụ, rồi một ngày nào đó có thể tôi rời bỏ hệ thống vĩ đại đó và khám phá một hệ thống khác bí ẩn hơn. Đó là con người tôi hướng tới, đó là con người tôi sẽ trở thành, đó là lý tưởng mà tôi đeo đuổi: Một con người tự do khám phá không bao giờ ngừng nghỉ.

Nhà văn Hà Thủy Nguyên
_____________________________________
Chú thích:
(1)   Ám chỉ câu chuyện Prometheue ăn cắp lửa của Olympia cho loài người
(2)   Ám chỉ câu chuyện Adam và Eva trong Sáng Thế ký
(3)   Ám chỉ chuyện Hậu Nghệ bắn rơi 8 mặt trời
(4)   (5) Hai triết gia Khai Sáng của thế kỷ 18

Read More